Başlangıcından günümüze lig tarihi

Türkiye Deplasmanlı 1. Ligi maçları 4 Ağustos 2006 tarihinde başlayacak. 2005-2006 Türkiye Deplasmanlı 1. Ligi sezonu bilindiği üzere oldukça çekişmeli ve zevkli geçmişti. Şampiyonluk mücadelesi son haftaya kadar Fenerbahçe ve Galatasaray arasında sürmüş, kazanan ise sarı-kırmızılı Galatasaray olmuştu...

Lig tarihimiz oldukça eskilere dayanmaktadır. Cumhuriyet kurulmadan önce de futbol takımları arasında lig maçları oynanırdı. Futbol Müslüman Türkler arasında ilk defa 1870’li yıllarda o dönemlerde Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisinde bulunan Selanik’te oynanmaya başlanmıştı. Hemen sonrasında da İzmir’de de futbol oynanmaya başlandı. Ancak futbol oyunu İslamiyette günah sayıldığından Müslüman Türkler tarafından oynanması yasaktı. Osmanlı İmparatorluğu’nda futbol İngilizler, Levantenler ve gayri Müslimler arasında oynanıyordu. Müslüman Türkler futbolu önceleri şaşkınlıkla seyretmişler, zamanla bu spora karsı ilgi duymaya başlamışlardı. Fakat biraz önce bahsettiğimiz gibi futbol oynamaları yasaktı. Buna rağmen futbol tutkusunu dizginleyemen Müslüman Türk gençleri gizli de olsa “ayak topu”nu oynamaya başlamışlardı. Hatta 1899 yılında, Black Stocking FC (Siyah Çoraplılar Kulübü) kulübünü kurmuşlardı. Kulübün kurucuların arasında Askeri Deniz öğrencisi Fuat Hüsnü Kayacan ve arkadaşları Reşat Danyal Bey ile Mehmet Ali Bey’de bulunuyordu. Gençler bir müddet sonra diğer Müslüman Türk arkadaşlarını da yanlarına alıp aynı Batılılar ve gayri Müslimler gibi futbol oynamaya başladılar. İlk dönemler sadece antreman yapıp maçlara hazırlandılar. 28 Ekim 1901 tarihinde, Papazın Çayırı’nda (şimdiki Fenerbahçe Stadyumu) ilk maç için sahaya çıkan Siyah Çoraplılar’ın rakibi bir Rum takımıydı. Padişah II. Abdülhamid’in baskıcı rejiminden korunmak için Black Stocking ismini tercih eden gençlerin iki korkusu vardı. Birincisi, II Abdülhamid’in hafiyeleri tarafından sahanın basılmasıydı. İkinci korkuları ise, ilk kez oynamalarına rağmen, Rum takımlarına yenilirlerse, hem gururları kırılacak, hem de seyirciler üzülecekti. Papazın Çayırı’nda maçı izlemeye gelen tertemiz giyinmiş kravatlı İstanbul beyefendileri sahaya tıka basa doldurmuşlardı. Tabii ki o zamanlar şimdikine benzer tribünler bulunmuyordu. Seyirciler ayakta ve sahanın kenarında futbolcuları meraklı gözlerle izliyorlardı. Maç başladı. Fuat Hüsnü ve arkadaşları tedirgin olarak çıktıkları maçta heyecanlanıyorlar ve kendilerinden daha güçlü, daha tecrübeli Rum takımı karşısında 5-0 mağlup duruma düşüyorlardı. Black Stocking hiç değilse bir gol atıp seyircilerini sevindirmek istiyordu. Türk futbol tarihinin ilk futbolcusu Fuat Hüsnü Kayacan nihayet bir gol atıp seyircileri sevince boğuyordu. Ancak II. Abdülhamid’in “zehir hafiyesi” Celal, jurnalı iyi değerlendirip sahayı basıyordu. Türk futbolcuları sahadan kaçmayı başarmışsa bile Fuat Hüsnü’nün futbol oynadığı tespit ediliyor ve mahkemeye çıkarılıyordu. Eğer Fuat Bey suçlu bulunursa, pis ve rutubet kokan zindanlarda falakaya yatırılıp günlerce belki de aylarca bu işkenceyi çekebilirdi. Mahkeme heyeti Fuat Bey’i II. Abdülhamid’in monarşi rejimini yıkmakla suçlamıştı. Neyse ki, Fuat Hüsnü Bey elindeki futbol topu ve üzerindeki kırmızı forma ve siyah konçla mahkeme heyeti karşısında deli muamelesi görmüş, beraat etmişti. Mahkeme heyeti Fuat Hüsnü’yü yönetimi devirecek kadar ciddi bulmamışlardı!

İşte Müslüman Türklerin futbol tarihinin başlangıcı ve olayları böyleydi.

İstanbul Ligi kuruluyor

İlk futbol ligi 1904’te kurulmuştu. İngiliz futbol adamı James La Fontaine’nin katkılarıyla “Constantinople Football League” (İstanbul Futbol Ligi) adı altında ilk maçlar 1904-1905 sezonunda oynanmıştı. Lige dört takım katılmıştı. Tabii ki Müslüman Türk takımı bu ligte bulunmuyordu. 1905-1906’da da düzenlenen ligde de dört takım bulunuyordu.

1906-1907 İstanbul Ligi’ne ilk kez Müslüman Türk takımı olan Galatasaray katılmıştı.

1904’te başlayan İstanbul Ligi çeşitli isimler alarak 1951 yılına kadar amatörce devam etti. Bu arada Türkiye’nin çeşitli illerinde lig müsabakaları düzenlenmişti. 1952’den itibaren İstanbul Ligi profesyonelleşti. Lig müsabakaları 1959 yılından itibaren deplasmanlı olarak oynanmaya başlandı. Türkiye Ligi’ne İstanbul dışından İzmir ve Ankara takımları da iştirak etmişti. Lig, beyaz ve kırmızı grup olmak üzere iki grupta oynandı. Beyaz grupta Fenerbahçe, kırmızı grupta ise Galatasaray birinci olmuştu. İki takım 1959’da ilk kez düzenlenen Türkiye Deplasmanlı Birinci Ligi’nde şampiyon olabilmek için iki maç yaptılar. İlk maçı Galatasaray 1-0 kazandı. İkinci maçı 4-0 kazanan Fenerbahçe, Türkiye Ligi’nin ilk şampiyonu oldu.

1904’te başlayan lig müsabakaları 2006-2007 Türkiye Ligi sezonunda devam edecektir. Kuruluşundan günümüze kadar şampiyon takımların listesi şu şekildedir:

İstanbul Amatör Futbol Şampiyonları: 1904-05 İmogene 1905-06 Kadıköy FC 1906-07 Kadıköy FC 1907-08 Moda FC 1908-09 Galatasaray 1909-10 Galatasaray 1910-11 Galatasaray 1912-13 Yapılmadı 1913-14 Fenerbahçe 1914-15 Fenerbahçe 1915-16 Galatasaray 1916-17 Altınordu 1917-18 Altınordu 1918-19 Yapılmadı 1919-20 Yapılmadı 1920-21 Fenerbahçe 1921-22 Beşiktaş 1922-23 Fenerbahçe 1923-24 Beşiktaş 1924-25 Galatasaray 1925-26 Galatasaray 1926-27 Galatasaray 1927-28 Yapılmadı 1928-29 Galatasaray 1929-30 Fenerbahçe 1930-31 Galatasaray 1931-32 İstanbulspor 1932-33 Fenerbahçe 1933-34 Beşiktaş 1934-35 Fenerbahçe 1935-36 Fenerbahçe 1936-37 Fenerbahçe 1937-38 Güneş 1938-39 Beşiktaş 1939-40 Beşiktaş 1940-41 Beşiktaş 1941-42 Beşiktaş 1942-43 Beşiktaş 1943-44 Fenerbahçe 1944-45 Beşiktaş 1945-46 Beşiktaş 1946-47 Fenerbahçe 1947-48 Fenerbahçe 1948-49 Galatasaray 1949-50 Beşiktaş 1950-51 Beşiktaş İstanbul Profesyonel Ligi Şampiyonları 1952 Beşiktaş 1952-53 Fenerbahçe 1953-54 Beşiktaş 1954-55 Galatasaray 1955-56 Galatasaray 1956-57 Fenerbahçe 1957-58 Galatasaray 1958-59 Fenerbahçe

Türkiye Deplasmanlı 1. Futbol Ligi Şampiyonları: 1959 Fenerbahçe 1959-60 Beşiktaş 1960-61 Fenerbahçe 1961-62 Galatasaray 1962-63 Galatasaray 1963-64 Fenerbahçe 1964-65 Fenerbahçe 1965-66 Beşiktaş 1966-67 Beşiktaş 1967-68 Fenerbahçe 1968-69 Galatasaray 1969-70 Fenerbahçe 1970-71 Galatasaray 1971-72 Galatasaray 1972-73 Galatasaray 1973-74 Fenerbahçe 1974-75 Fenerbahçe 1975-76 Trabzonspor 1976-77 Trabzonspor 1977-78 Fenerbahçe 1978-79 Trabzonspor 1979-80 Trabzonspor 1980-81 Trabzonspor 1981-82 Beşiktaş 1982-83 Fenerbahçe 1983-84 Trabzonspor 1984-85 Fenerbahçe 1985-86 Beşiktaş 1986-87 Galatasaray 1987-88 Galatasaray 1988-89 Fenerbahçe 1989-90 Beşiktaş 1990-91 Beşiktaş 1991-92 Beşiktaş 1992-93 Galatasaray 1993-94 Galatasaray 1994-95 Beşiktaş 1995-96 Fenerbahçe 1996-97 Galatasaray 1997-98 Galatasaray 1998-99 Galatasaray 1999-00 Galatasaray 2000-01 Fenerbahçe 2001-02 Galatasaray 2002-03 Beşiktaş 2003-04 Fenerbahçe 2004-05 Fenerbahçe 2005-06 Galatasaray